DirectX Nedir ve Hayatımızda ki Yeri?

DirectX Nedir ve Hayatımızda ki Yeri?

DirectX Tarihçesi ve Ön bakış
Dos işletim sistemlerine ait dönemdi, programcılar dos işletim sistemi sayesinde ekran kartlarına hükmedebiliyorlardı.Dos işletim sistemini geliştiren ve dönüştüren Microsoft, Windows’u piyasaya sürdüğünde programcıların elinden bu desteği aldı.Onun yerine GDI (Graphic Devoleper Interface -Grafik Geliştirme Arayüzü ) desteğini ve bunla birlikte çalışacak bir çok  fonksiyonel API ( Application Programming Interface – Uygulama Programlama Arayüzü) sağladı.Bunu ise ilk bakışta dezavantaj ve zaman kaybı olarak gördüler.Dos Tabanlı sistemlerdeki gibi donanıma göre derleyici yazmak zorundaydılar, her donanımda makine diline kodları çevirmek zorundaydılar.Özelliklede bu sadece ekran kartı içinde sınırlı değildi, ses kartı vs. işi daha da karmaşık bir hale getiriyordu.Çözüm ise belliydi, DirectX, Microsoft’un gücü oldu.
Günümüz de oyun pazarının büyük bir kısmına hakim…

DirectX’i Tanıyalım
Windows tabanlı ve geliştiricisi Microsoft olan bir çoklu yönetim medya ( multimedia ) yazılımıdır. Çoklu yönetim diyoruz çünkü, ilk sürümlerinde oyunlar için ekran yönetimini sağlarken zamanla kapsamına joystick, ağ bağlantıları, internet yönetimi de eklenmiştir.Programcıların geliştirdikleri yazılımlarda kolaylık sağlaması için üretilen donanımlardan bağımsız bir arabirimi olan bu API Windows işletim sistemlerinde entegre olarak gelmektedir.Kullanıcının tercihi doğrultusunda DirectX’in yeni güncelleştirmeleri / sürümleri kurulabilmektedir.

Win 95 ile ilk kez hayatımıza giren DirectX yeni sürümleriyle günümüze ulaştı ve Microsoft’un OpenGLin açık kaynak kodlu olması üzerine yazılımcılar tarafından kullanımı engellemek amacıyla bir çok ar-ge çalışmasına yönlendirmekte ve bu konuya da bütçe ayırmaktadır
En çok tutulan, başarısıyla oyun dünyasında ki ivmeye yetişebilen DirectX 9 görsel anlamda 2003-2010 yılları arasında oyunseverlere başarılı bir hizmet sağladı.

Oyun performanslarını arttırmaya yönelik, verim sağlanabilmesi, amacıyla üretilen bu yazılım artık profesyonel düzeydeki yazılımlar ( 3 Boyutlu tasarım araçları örnek verilebilir ) tarafından da tercih edilmekte ve bu sayede performans ve kalite bir arada sunulmaktadır. Yazılımcıların ekmeğine yağ sürmek, alanında gözde olabilmek amacıyla ürettiği SDK sürümleri ile DirectX tabanlı uygulamaları geliştirme imkanı sağlıyor.

Piyasaya çıkan her yeni aygıt için Aygıt Sürücüsü ( Device Driver ) adında küçük yazılımlar hazırlanır ve DirectX’in direktiflerini Aygıt Kartının tanıması sağlanır.Programcılar bu destek sayesinde büyük bir yükten kurtuldular.

DirectX ‘ in geniş sınırları ;
Direct3D : Açık kaynak kodlu OpenGL ile çatıştığı sınırlardır.Ekran kartı temellerini barındırır.DirectX’in İki boyutlu ve üç boyutlu desteğini sağlar ve günümüz ekran kartlarının hepsi Direct3D desteklemektedir. DirectDraw da verilen destek bu fonksiyona entegre edilmiştir.
DirectSound : Ses kartlarının ( en az yazılım desteği sağlandığında )  iki boyutlu ve üç boyutlu ses kontrollerini içerir.
DirectInput : Klavye, Fare, Joystick ve benzeri I/O ( input/output – giriş/çıkış ) donanım araçlarının yönetimini sağlar.
DirectPlay : Açık kaynak kodlu HawkNL ile çatıştığı sınırlardır.TCP/IP ( bu protokol üzerinde Nat, uPnP  geçişlerini yönetir), Bluetooth, Modem vb. protokol desteklerini sağlar ve yönetir.

Diğer Bileşenleri ; DirectDraw® , DirectMusic®, DirectShow®, DirectSetup

Bazı temel sürümleri  – – : – –

DirectX 1.0 : 1995 – Windows 95 için geliştirilmiş ilk API’dir.
DirectX 2.0 : 1996 – Güncel destek sağlanarak çıkarılmıştır.
DirectX 3.0 : 1996 – 3D ses ve çoklu oynama desteği eklenmiştir.
DirectX 7.0 : 1999 – İyileştirmeler yapılmıştır, performans arttırılmıştır.
DirectX 8.0 : 2000 – Görüntü işleme ( shader ) teknolojisi üretildi.

DirectX günümüzde vazgeçilmez hale gelmesinde Windows’un yaygınlığı diyebiliriz, XBox’ta da bu desteğin verilmesi popülaritesini iyiden iyiye genişletti.Sürümlerinde getirdiği, yükselttiği özellikler sayesinde günümüz teknolojisinin önüne geçti ve ekran kartı üreticileri kendi aralarındaki yarışta microsoft’un ekmeğine yağ sürdü.

Bunu en iyi ispatlayan gelişme ; Grafik entegreli üretilen yeni işlemcilerin DirectX 11 versiyonunu destekleme yarışıdır.

Mustafa YALÇIN


Google ile gelen arama sonuçları:

  • directx nedir
  • görüntü işleme directx
  • mustafa yalçın grafik
  • opengl vs directx türkçe

One thought on “DirectX Nedir ve Hayatımızda ki Yeri?

  1. takva-youl says:

    Video Oyun Yapımı ve geliştirilmesinde kullanılan DirectX,Microsoft`un video oyunları başta olmak üzere çoklu ortam yazılımlarını rahat,hızlı ve uyumlu şekilde hazırlayabilmek için oluşturmuş olduğu bir API Yazılım Programlama Arayüzü,Application Programming Interfacedir.Şuandaki en güncel resmi sürüm DirectX 11`dir.İçerdiği bileşenlerden bazıları şu şekilde özetlenebilir:

    Direct3D (veya bir diğer adıyla WGF:Windows Graphics Foundations,Windows Grafik Temelleri) hem iki hem üç boyutlu grafikleri ekrana dökmeye yarar.Piyasadaki çoğu ekran kartının en modern donanım hızlandırma özelliklerini destekler.En büyük rakibi OpenGL`dir

    DirectSound hem iki hem üç boyutlu ses için kullanılır.Windows altında çalışabilen her ses kartı en azından yazılım ile DirectSound ve DirectSound 3D desteğine sahiptir.Piyasadaki tüm rakipleri göz ardı edebilecek bir popüleriteye sahiptir.

    DirectInput,klavye,fare ve oyun çubuğu gibi bileşenlerin giriş ve çıkışlarını basit bir şekilde yönetebilmek için olan arabirimdir.

    DirectPlay ise TCP/IP, modem ve Bluetooth gibi birçok protokol üzerinden bağlantı ve mesajlaşma bileşenlerini içerir.TCP/IP üzerinde NAT veya uPnP geçişlerini desteklemesi ve DirectPlay Voice ile saniyede 1.2 kbit`e kadar inebilen ses sıkıştırma codec`leri ile göz doldurur.Açık kaynak dünyasında en bilinen rakibi HawkNL`dir.

    Windows 95 ile birlikte oyun programcılarını DOS`tan Windows`a doğru çekmek için yaratılmış olan bu arabirim, ancak 5.0 sürümünden itibaren beklenen ilgiyi görmeye başlayabilmiştir. Windows 2000`in çıkışıyla birlikte gerçek kip oyunlarının sonu gelmiş olduğundan, Windows altında vazgeçilmez oyun arayüzü haline gelmiştir. XBox`ta da DirectX`in kullanılıyor olması, arabirimin popülaritesini artırmada etkili olmuştur. Buna ek olarak, son zamanlarda DirectX Managed (.NET tabanlı) modülü sayesinde çok hızlı bir şekilde kolayca, karmaşık DirectX uygulamaları yazmak mümkün hale gelmiştir fakat yönetimli DirectX bileşenleri C ve C++ programlama için geliştirilmiş DirectX Kütüphaneleri kadar performans gösteremezler. Yönetimli bileşenlerin kullanılmasıyla geliştirilen programlar, DirectX kütüphanelerinin kullanılmasıyla geliştirilen programlar kadar hızlı olamazlar. Bu nedenle profesyonel video oyun programlamada halen DirectX kütüphaneleri kullanılmaktadır.

    Sanılanın aksine, Linux altında DirectX bileşenlerinin büyük çoğunluğunun kullanılması Cadega sayesinde mümkündür. Bu yazılım,Direct3D`yi OpenGL,DirectSound`u ise OSS (Open Sound System,Açık Ses Sistemi) kullanarak çalıştırır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.