Çerkezler ve Çerkez Olmak …

Kafkasyaya başlayan ve Ülkemiz Türkiyede süren bir tarihi etnik grup ; Çerkezler, Nam-ı diğer Adige…….

Türkiye`ye göç etmiş Kafkas halkları kendi arasında pekçok alt gruba ayrılır.
….

Çerkezlere dair türkçe kaynak ; Çerkezler Wiki adresinde bulabilirsiniz.

Çerkesler (Adigeler) 12 kavimden oluşur. Bayraklarında ki 12 yıldız ise bu 12 kavmi temsil eder.Bu kavimler Abzegh (Abadzeh) , Şapsuğ(Şapsığ) , Nadkuac (Natuhay) ,Kabardey,Besleney, Mohoş(Mahoş) , Kemguy (cemguy, temirgoy) ,Hatukay,Bzeduğ(Bjeduğ) ,Ubih ( Wubıh) ,Jane,Mahoş…

Günümüzde bilinen en iyi tanıtım amaçlı ve kültür kaynağı web sitesi: circassianworld.com
Merak edilen ve kültüre dair birçok şeyi bu web sitesinde bulabilirsiniz..

Çerkezler ve Çerkez Olmak …


Google ile gelen arama sonuçları:

  • şapsığ çerkezleri
  • çerkez kabileleri
  • şapsığ ne demek
  • sapsig çerkesleri
  • çerkes kabileleri
  • ÇERKES ŞAPSIĞ
  • çerkez şapsığların kabileleri
  • şapsığların özellikleri
  • cerkezlerde 12 kabile
  • cerkezlerde kuma

3 thoughts on “Çerkezler ve Çerkez Olmak …

  1. ŞAPSIĞLAR:Kuban nehrinin güneyindeki düzlük ile Kafkas Dağları`na kadar uzanan bölgede ve doğudan Bjeduğlar ve Abzahlar, batıdan ise Natukhaçlar`la çevrilidirler. Yurtlarını başlıca Psekups, Psehış ve Pşeha ırmakları gibi Kuban`a dökülen akarsular sularlar. Şağsığların bir grubu Kafkas Dağları`nın güney eteklerinde Psizuy Vadisi`nde oturur. Natukhaçların da Şapsığlardan ayrılmış bir kitle oldukları da ileri sürülüyor.Bunların Tuapse yakınlarında oturan kolonilerine “Küçük Şapsığlar“, dağların kuzeyinde Kuban`a dogru oturan ana kütlelerine ise “Büyük Şapsığlar“ denir.

    BESLENEYLER:Büyük ve Küçük Laba vadileri ile Urup havzasında otururlardı. Ayrıca Kuban Ovası ile ÇEçen, Fars ve Psefır vadilerine kadar da yayılmışlardır. Genellikle Kabardeylerle birlikte anılırlar. Kafkas kabilelerinin en asili ve fiziksel yapı bakımından en güzel insanların çıktığı bir kabile olarak bilinir. Batılarında Kemirguveyler ve Abzahlar bulunur. Güneybatı ve güneylerinde ise Barakay, Kazılbeğ, Segerey ve Başılbeğ gibi Abaza oymakları bulunur. kuzeyden ise Besleneylerin arazisi Kuban Nehri tarafından sınırlanır.

    BJEDUĞLAR:Doğudan Kemirguyevler, batıdan Şapsığlar, güneyden Abzahlar, kuzeyden de Kuban Neri tarafından sınırlanır. Rusların XIX.yy. başlarındaki baskılarına kadar Kuban Nehri`nin kuzeyinde otururlardı. Kuban`ın güneyine göç ettikten sonra Psıkh, Mart(Psıkhomat), Pçah, Psekups, Çebi, Unabat ve Sup vadilerine yerleşmişlerdi. Nisbeten küçük bir kabile idiler.

    JANELER:1778`e kadar Kuban`ın sağ sahilinde oturan Janeler, Ruslar`ın yaklaşması üzerine bu nehrin sol sahiline çekilmişlerdir. 1864`e kadar Adegum Irmağı boyunca ve Pşets ile Kholay vadilerinde, Karakubanski Adası`nda yaşadılar. Doğudan Şapsığlar, güneyden de Nakuthaçlar ile karışarak erimiş olduklarından,göç devresinde nüfusları çok azaldı.

    KABARDEYLER:En kalabalık Çerkes kabilesidir. Büyük ve Küçük Zelençuk havzalarından güneydoğuya doğru Vladikafkas`a uzanan ve Kuma ile Terek`in yukarı kollarının suladıkları geniş bölgede otururlar.Batı komşuları Besleneyler ki Kabardey`in bir kolu olarak kabul edilirler, Abazalar, doğu komşuları Çeçen-İnguşlar,güney komşuları ise Karaçay-Balkar`dır. Büyük ve Küçük Kabardeyler olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Büyük Kabardeyler Nalçik ve çevresinde, Küçük Kabardeyler ise Mozdok çevresinde otururlar. Bu kabile Kafkasya`nın en hassas noktalarından birini tutar ve aynı zamanda Doğu, Batı Kafkasya arasında köprü görevini yapar.Kabardeyler Ruslar`la mücadelelere diğer kabileler kadar katılmamışlardır. Ancak bazı grupların soydaşlarının mücadelesine seyirci kalmamak için Abzahların yanında yer almışlardır.

    ABZAHLAR:Kaberdeylerden sonra en kalabalık Çerkes kabilesidir. Bu kabilede Ruslara karşı mücadelelerde Natukhaçlar ve Ubıhlarla birlikte en ön saflarda yer almıştır. Bu kabile içinde diğer kabilelere göre asillerin nüfusu ve sınıf farklılıkları daha belirgindir.Bu kabile, Kafkas Dağları`nın kuzey eteklerinde ve Kuban`ın orta mecrasına katılan kollarının suladıkları bölgede yaşarlar.

    Başlıca kolları:
    1-Şagvaşe(Khurçips,Pşeha,Pkhtas,Tfiseps kolları,
    2-Laba,Psizun,Şegupsin,Hagur,Fras kolları,
    3-Psıj,Mat,Pças kolları,
    4-PSekups ırmağı etrafında oturmaktaydılar.

    KEMİRGUVEYLER:Kuban Nehri ile LAba ve Şagvaşe nehirleri arasındaki bölgede otururlar. Üç gruptan meydana gelirler:1-Kuban Nehri`ne doğru Ademeyler,2-Ciraki ve Ratazay civarında Yegerkoylar,3-Kiraylar, Kemirguveyler`in yaşadıkları bölge kuzeyden Kuban, doğudan Besleneyler, batıdan Bjeduğlar, güneyden ise Abzahlar tarafından çevrilir.

    NATUKHAÇLAR:Karadeniz kıyılarında, Taman yarımadasından kıyı boyunca Şapsığ, Ubuh ve Abzah bölgelerine kadar uzanan alanda yaşıyorlardı. Adegum, Tsemez, Taşıps, Bakan, Lieşepsin, Kudak, Nepif, Psıf, Khups, Prebeps vadileri Natukhaçlar`a aitti. Anapa ve Novorossiski çevrelerinde daha yoğun olarak bulunuyorlardı. Kafkasya`da Rusya`ya karşı en faal bir biçimde karşı koyan kabileler arasında yer almışlardı.

    HATIKOYLAR:Küçük bir kabiledir.Osmanlı topraklarına göç eden nüfus içersinde bu kabileye mensup kişilerden de söz edilmektedir. XVIII. yy.`ın sonlarında Bjeduğlar`ın batısında ve Kuban Nehri`nin sol tarafı ile Şagvaşe`nin sağ tarafında oturuyorlardı. Ancak XIX. yy.`ın ilk yarısında daha doğuya kayarak Bjeduğlar ve Kemirguveyler`in arasına yerleşmişlerdi.

    MAKHOŞLAR:Bu kabile de küçüktür. Ancak bunlardan da bilhassa 1858-1859 yıllarında bu tarafa bir çok grubun göç etmiş olduğuna dair kayıtlara Osmanlı arşiv belgelerinden rastlanmıştır. Bu kabile Laba ve Şagvaşe ırmaklarının orta mecraları arasında ve Fars`ın yukarı boylarında oturuyordu. Daha önceleri ise Batınkoy`un kuzeyinde ve Laba`nın batısında oturmaktaydı

  2. ercan canal says:

    merhaba bende mahoş’um mahoş’lar hakkında detaylı bilgiye nasıl ulaşırım…teşekkürler

  3. @ercan canal
    merhabalar, malesef çerkes kaynaklarına dair online – internet kaynakları çok yok. Yazılı tarih kitaplarından faydalanmaktan, eski büyüklerimize sormaktan çok öteye geçmiyor. Yazılı kaynakların bir kısmıda zaten röportajlar şeklinde belki onlardan faydalanabilirsiniz.

    Birde çerkes dernekleriyle irtibatınızı arttırarak varsa orada sizin boydan birileriyle tanışma fırsatı yakalayabilirsiniz diye umut ediyorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir